Model biznesowy jest opisem tego, co jest wartością, którą dostarczasz swoim klientom, kim oni są i w jaki sposób to robisz. A jego wizualna wersja pozwala szybko dostrzec zależności pomiędzy jego kluczowymi elementami. Dlatego dziś… narysujesz swój pomysł na biznes.

Model biznesowy i jego kluczowe elementy

Model to uproszczony opis rzeczywistości, który pomaga zrozumieć jej złożoność i związki pomiędzy jej elementami. Model biznesowy to prosty i intuicyjny opis założeń i elementów każdej rentownej firmy i stanowi odpowiedź na 3 kluczowe pytania:

  • Co? – czyli jaka ̨wartość wnosimy w życie klientów
  • Kto? – kim są nasi klienci
  • Jak? – w jaki sposób dostarczamy tę wartość naszym klientom.

Modele biznesu są projektowane tak, aby jak najlepiej odpowiedzieć na potrzeby klientów i ich twórców 

Spójrzmy teraz na dwie popularne branże i stosowane w nich różnorodne modele biznesowe.

Modele biznesowe w branży muzycznej (z perspektywy słuchacza):

  • Abonament miesięczny na słuchanie muzyki (Spotify)
  • Kupno muzyki w formule: 1 utwór = 1$ (iTunes)
  • Kupno muzyki w formie płyt CD (sklepy muzyczne)

Modele biznesowe w branży wydawniczej (z perspektywy autora):

  • Współpraca z renomowanym wydawnictwem, które kontroluje cały proces wydawniczy – redakcja, edycja, skład, łamanie, druk itd. (Onepress)
  • Samodzielne wydajnie książki i podpisanie umowy z księgarniami internetowymi (EBookPoint)
  • Tworzenie książki na platformie, która umozliwia dostęp do sieci księgarń (Ridero)

To tylko kilka przykładów, które pokazują jak wiele jest możliwości stworzenia modelu biznesowego, który odpowiada na potrzeby naszych klientów i jest dopasowany do naszych ograniczeń. Popatrzmy na mnie – pracuję na co dzień na etacie i na własną działalność biznesową mam czas wieczorami i w weekendy. Połączenie tych warunków brzegowych z moimi umiejętnościami i wartością, którą chcę dostarczać klientom sprawiło, że stworzyłam mój unikalny model biznesowy oparty o sprzedaż moich usług w internecie, w formie ebooków, kursów i warsztatów, które są dostępne w sieci dla klientek nawet kiedy ja jestem akurat poza zasięgiem. Moje koleżanki z branży mają swoje modele biznesowe. Niektóre z nich mają 24/7 na rozwój własnego biznesu, inne tylko kilka godzin w tygodniu, kiedy dzieci pójdą spać. Czujesz różnicę.

Business Model Canva 

Najpopularniejszą wizualną formą modelu biznesowego jest tzw. Business Model Canva, który opisał Alex Osterwalder w swojej książce Tworzenie modeli biznesowych. Podręcznik wizjonera. Zgodnie z tą koncepcją – każdy biznes stanowi zbiór 9 powiązanych ze sobą elementów:

  • Co? – Propozycja Wartości.
  • Kto? – Segmenty Klientów, Relacje z Klientami, Kanały Dystrybucji i Strumienie Przychodów.
  • Jak? – Kluczowe Działania, Kluczowe Zasoby, Kluczowi Partnerzy i Struktura Kosztów.

Przygotowałam dla Ciebie darmowy szablon Business Model Canva do pobrania i wielokrotnego korzystania. Możesz to zrobić w tej chwili – korzystając z linków poniżej.

A teraz przyjrzyjmy się z bliska wszystkim elementom modelu biznesowego

Segmenty klientów – różne grupy ludzi i organizacje, którym dostarczasz wartość. Pytania: Kim są najważniejsi klienci? Czyje problemy rozwiązujesz? Kto ma styczność z produktem? Dla kogo tworzysz wartość? Kto będzie płacił?

Propozycja wartości – każdemu segmentowi klientów możesz zaoferować pewną wartość. Mogą nią być produkty lub usługi, które mają dla nich znaczenie. Propozycja wartości to coś, co odróżni nas od konkurencji, jest trudne do skopiowania, stanowi trzon korzyści, które otrzyma klient. Pytania: Jaką wartość generujesz dla klientów? Jakiego rodzaju problemy pomagasz realnie rozwiązać? Jakie oszczędności pozwalasz zrobić klientom? Co upraszczasz i ułatwiasz? Jakie usuwasz przeszkody klientom?

Relacje z klientami – wszystkie sposoby na budowanie wzajemnych powiązań pomiędzy klientami, a propozycją wartości, jaką mu dostarczasz. Charakter relacji może być osobisty, zautomatyzowany. Pytania: Jakich relacji oczekują klienci? Czy oczekują osobistego wsparcia, czy może szybkiej i automatycznej obsługi?

Kanały dystrybucji – wszystkie sposoby, którymi dostarczasz wartość klientom, stanowią punkty kontaktu z klientami. Pytania: Jakimi kanałami możesz dotrzeć do klientów? Gdzie bywają klienci? Gdzie chcesz ich spotkać?

Strumienie przychodów – dostarczenie klientom wartości powinno generować przychody dla firmy. Pytania: Za co klienci są w stanie zapłacić? Za co i ile będą płacić? Jakie sposoby rozliczeń z klientami możesz zastosować? (wypożyczanie, abonament, pre paid, post paid).

Kluczowe zasoby – najważniejsze zasoby, które są niezbędne aby dostarczyć klientom wartość. Mogą to być nasze talenty, a także zasoby ludzkie, finansowe, narzędzia, aplikacje, materiały produkcyjne i in. Pytania: Jakich kluczowych zasobów potrzebujesz, żeby zaoferować propozycję wartości? Jakich zasobów wymagają kanały dotarcia do klienta i nawiązywane z nim relacje?

Kluczowe działania – najważniejsze czynności prowadzące do stworzenia, zaoferowania i dostarczenia klientom propozycji wartości. Pytania: Jakie działania musisz podjąć, by dostarczyć klientom propozycję wartości? Jakich działań wymagają kanały dystrybucji do klienta i nawiązywane z nim relacje?

Kluczowi partnerzy – wszystkie osoby i organizacje, które wspierają proces dostarczania wartości klientom. To przyjaciele i mentorzy, a także podwykonawcy, dostawcy, dystrybutorzy. Pytania: Kto jest kluczowym partnerem? Jakie zewnętrzne firmy lub organizacje są niezbędne do działania?

Struktura kosztów – realizacja kluczowych działań wymaga nakładów i kosztów. To wszystkie wydatki, które ponosisz dostarczając wartość klientom. Pytania: Jakie koszty generuje model biznesowy? Jakie nakłady finansowe generują kluczowe zasoby, działania, partnerzy?

Jak stworzyć swój model biznesowy?

Żyjemy w bardzo zmiennych czasach i najczęściej prowadzimy biznesy (lub marzymy o takich), które idą z duchem tych czasów. Musimy się dopasowywać do rynku, klientów, dostępnej technologii. Do lamusa odeszły już biznes plany, które pisali przedsiębiorcy chcący pozyskać finansowanie, inwestora lub klientów na swoje wyjątkowe usługi. Dziś zdecydowanie sensowniej jest opisać swój pomysł na prosperujący biznes na 1 stronie A4, w szablonie wykorzystywanym przez miliony ludzi na całym świecie (czyli dzisiejszy Business Model Canva). To schemat zrozumiały dla każdego przedsiębiorcy. Stanowi on swoisty standard w rozmowach o biznesie.

Nie przejmuj się, jeśli na myśl o swoim biznesie ogarnia cię na razie lekka panika lub onieśmielenie. To świetnie! Marzenia powinny trochę onieśmielać. Inaczej oznaczałoby, że już z nich wyrosłyśmy… Dlatego spokojnie, nie musisz znać odpowiedzi na wszystkie pytania od razu. Potraktuj szablon jako check-listę z najważniejszymi pytaniami, na które będziesz poszukiwała swoich odpowiedzi. W kolejnych artykułach pokażę Ci jak ugryźć swój własny model w praktyce.

Jestem ciekawa czy stosowałaś już kiedyś kanwę modelu biznesowego? Jakie są twoje największe wyzwania kiedy z nią pracujesz?

Fajny artykuł? Podziel się >>>

shares